کودکان‌طلاییِ جنین
کودکان‌طلاییِ کودک
کودکان‌طلاییِ نونهال
کودکان‌طلاییِ نوجوان
کودکان‌طلاییِ جوان
کودکان‌طلاییِ بزرگسال
کودکان‌طلاییِ میانسال
کودکان‌طلاییِ سالمند

عادت‌های بد عصبی کودکان 

عادت‌های بد عصبی کودکان 
چکیده این مطلب : انتشار : 1397/12/23 0 نظر 211 بازدید

عادت‌های بد عصبی کودکان  بیشتر کودکان در دوره‌ای از زندگی‌شان برای رهایی از تنش‌ها و کاهش اضطراب و احساس ناتوانی از «عادت‌های عصبی» کمک می‌گیرند.

عادت‌های بد عصبی کودکان 

چرا کودکان دچار عادت‌های عصبی می‌شوند؟ چطور می‌شود این عادت‌ها را از سر آن‌ها بیرون انداخت؟

بیشتر کودکان در دوره‌ای از زندگی‌شان برای رهایی از تنش‌ها و کاهش اضطراب و احساس ناتوانی از «عادت‌های عصبی» کمک می‌گیرند. . آن‌ها وقتی خسته بوده یا تحت فشار قرار گرفته باشند،‌ شست خود را می‌مکند، ناخن‌هایشان را می‌جوند، موهایشان را می‌کشند، دندان‌هایشان را برهم می‌فشارند، یا عادت‌های دیگری را می‌یابند. با کاهش میزان اضطراب و فشار روانی، یا با آموختن روش‌های بهتر برای مقابله با این احساسات، وابستگی کودکان به این رفتارها کم‌تر می‌شود. 

انگشت مکیدن

بسیاری از کودکان با این عادت به دنیا می‌آیند. به طوری که در همان اوان نوزادی، شستِ آن‌ها راه خود را به سوی دهان‌شان پیدا می‌کند و همان‌جا می‌ماند. این رفتار به معنای احساس اضطراب و عدم امنیت از سوی نوزاد نیست، بلکه ارضاکننده نیاز شیرخوار به مکیدن است. احتمال آن‌که یک مکنده طبیعی شست، تا سن پنج‌سالگی این عادت را ترک کند، پنجاه درصد است. در بیشتر کسانی که ترک نمی‌کنند، تا سن هشت سالگی این عادت متوقف می‌شود. به نظر ما دو دلیل قانع‌کننده برای لزوم ترک این عادت وجود دارد که یکی اجتماعی است و دیگری دندانی.

کودکان امروزی بیشتر از هم‌تایان خود در گذشته با مردم سر و کار دارند؛ زیرا به مهدکودک یا آمادگی می‌روند. اگر مکیدن شست کودک از سوی والدین، معلم‌ها و هم‌کلاسی‌ها ناپذیرفته باشد یا این عادت با فعالیت‌های کودک و ارتباط او با دیگران در مدرسه تداخل ایجاد کند، لازم است که برای تغییر این رفتار به کودک کمک شود. به علاوه مکیدن شست در هنگامی که دندان‌های اصلی شروع به بیرون‌آمدن می‌کنند، می‌تواند بر نظم و ترتیب آن‌ها تأثیر بگذارد. اگر قصد دارید عادت مکیدن انگشت را در کودکتان تغییر دهید، از روش‌های عمومی برای ترک عادت عصبی استفاده کنید و سپس، راه‌حل‌های اختصاصی را برای این فعالیت بخصوص، به کار ببندید.

1- میل مکیدن را در شیرخوار فرو نشانید.

برای جلوگیری از ایجاد عادت انگشت‌مکیدن در شیرخواری که میل زیادی به مکیدن دارد، زمان بیشتری برای مکیدن به او بدهید. برای مثال، اگر از یک سر شیشه با سوراخ تنگ‌تر استفاده کنید، کودک مجبور می‌شود برای خوردن شیر وقت بیشتری را با مکیدن بگذراند. بسیاری از متخصصان اطفال بر این باورند که بیشتر کودکانی که در چند ماه اول زندگی‌شان از «دندان‌گیر» استفاده کرده‌اند، به این عادت دچار نمی‌شوند و اغلب کسانی که به دندان‌گیر وابسته می‌شوند، آن را زودتر از کسانی که شست می‌مکند، ترک خواهند کرد.

2- از نادیده‌گرفتن سنجیده استفاده کنید

از آن‌جا که شانس ترک انگشت‌مکیدن تا سال اول مدرسه برای هر کودک بسیار بالاست، بهتر است تا این زمان همه‌چیز را نادیده بگیرد و توجه مداومی به آن نداشته باشید. به خاطر داشته‌باشید که حذف این عادت، در یک شب صورت نمی‌پذیرد و به صبر و پشتکار شما نیازمند است. اگر در نادیده‌گرفتن، پایدار باشید، به تدریج، از دفعات بروز این رفتار کاسته می‌شود. اکنون نحوه تأثیرگذاری این روش را شرح می‌دهم.

 

عادت‌های بد عصبی کودکان 

3- درمورد مکیدن شست کودک نظر ندهید

از هرگونه اظهارنظری، چه با دید مثبت و چه منفی اجتناب کنید. از صحبت‌کردن یا تلاقی نگاه با کودکی که در حال مکیدن انگشت است، خودداری کنید.

4- وقتی کودک در حال مکیدن است، او را درآغوش نگیرید و حتی به او نزدیک نشوید

ولی وقتی مکیدن را متوقف کرد،‌ او را در آغوش بگیرید و اظهار علاقه کنید. در این زمان، واکنش کثبت (جز برای کودکان مخالف و ستیزه‌جو) می‌تواند مفید باشد: «وقتی شستت توی دهنت نیست قیافه‌ات خیلی بهتره، من خیلی بیشتر دوست دارم!» یا، «چه‌قدر خانم شده‌ای، حتماً به خاطر این‌که انگشتت توی دهنت نیست!» از سوی دیگر، اگر به کاربردن چنین جملاتی موجب تشدید مکیدن شد، به نادیده‌گرفتن کامل بپردازید و حتی وقتی این عمل را قطع کرد، ارتباط گرمی با او ایجاد نکنید.

 

مکان یا زمان روز

صبحانه

سرویس مدرسه

مدرسه

ناهار

بعدازظهر

زمان بازی

تماشای تلویزیون

 

7:30

8

12:30-8:30

1

2

5-3

8-6

شنبه

 

 

 

 

 

 

 

یکشنبه

 

 

 

 

 

 

 

دوشنبه

 

 

 

 

 

 

 

سه‌شنبه

 

 

 

 

 

 

 

چهارشنبه

 

 

 

 

 

 

 

پنج‌شنبه

 

 

 

 

 

 

 

 

5- یک برنامه دقیق طراحی کنید

کودک را تشویق کنید تا با استفاده از شش مرحله پایه‌ای ضروری که به آن‌ها اشاره شد، عادت خود را ترک کند:

1. کودک را در کسب آرامش تشویق کنید: بیشتر مردم، به ویژه کودکان، هنگامی که خسته یا مضطرب هستند، دچار عادت‌های کهنه می‌شوند. آموزش کسب آرامش تدریجی به کودک کمک می‌کند تا از این عادت‌ها خودداری کند و به جای آن عادتی ارزشمند را فرا بگیرد. برای کودکان بزرگ‌تر، بهتر است تا در هنگام کسب آرامش تدریجی بر روی دست‌هایشان تمرکز کنند. 

2. کودک را به عادتش آگاه کنید. برای مثال، می‌توانید به شکل انگشت شستش پس از مکیدن، اشاره کنید. او را مجبور کنید درحال مکیدن شست، خود را در آینه نگاه کند و درمورد ظاهر این کار با او صحبت کنید. انگشت خودر ا بمکید و از او نظر بخواهید. کودکان دیگری را که انگشت می‌مکند به او نشان دهید.

3. به جای شست، شیء دیگری را در اختیار کودک قرار دهید. این شیء می‌تواند پای پلاستیکی خرگوش یا یک عروسک پارچه‌ای باشد. گاهی فشردن انگشت شست کودک، می‌تواند برای او راضی‌کننده باشد. به خاطر داشته باشید که کودک را (در زمانی که احساس نیاز به مکیدن می‌کند) برای استفاده از روش‌های کسب آرامش تشویق کنید.

4. برای هر کودک خردسالی، بکوشید به جای خاتمه‌دادن به مکیدن، زمانی را که صرف این عادت می‌کند، کاهش دهید.

5. ایجاد ممنوعیت‌های مکانی در جاهایی که کودک، ممکن است شست خود را بمکد. در طول چند روز، مکان و زمان بروز این عادت را ثبت کنید. یک مکان یا زمان را انتخاب کنید و بگویید که دیگر اجازه مکیدن شست در آن مکان یا زمان را ندارد. مکانی را انتخاب کنید که حداقل چند روز متوالی آن‌جا باشید. شما باید برای بررسی و زیرنظر گرفتن موقعیت، تقویت، یادآوری و تشویق‌کردن کودک به ترک عادت حاضر باشید.

6. از یک پیامد طبیعی استفاده کنید. یک پیامد طبیعی انتخاب کنید تا درصورت تخلف کودک از ممنوعیت مکانی یا زمانی که برایش در نظر گرفته شده است، دچار عواقب آن شود. برای مثال، اگر به کودک گفته‌اید که در هنگام تماشای تلویزیون حق مکیدن شست خود را ندارد و کودک از این قانون سرپیچی کرد، تلویزیون را برای پنج دقیقه خاموش کنید و پس از این مدت در صورت عدم مکیدن شست، تلویزیون را روشن کنید، یا اگر زمان ممنوع، هنگام شام است، در صورت تخلف، کودک را از صرف دسر محروم کنید. قبل از بروز پیامد، کودک را کاملاً آگاه گردانید. در صورت لزوم، بارها از یک پیامد استفاده کنید، اما به خاطر داشته باشید تا درصورت اجرای قانون او را تحسین کنید.

7. جدولی برای ثبت چگونگی رفتار کودک، طراحی کنید. یک جدول پاداش، احتمال تلاش کودک برای ترک عادت را افزایش می‌دهد. بدین صورت که هرگاه کودک در مکان یا زمان ممنوع، موفق عمل کرد، می‌تواند در هریک از خانه‌های جدول، اثر انگشت (ترجیحاً انگشت شست) بگذارد. بهتر است برای این کار از رنگ‌های گیاهی و غیرسمی استفاده شود.

8. وقتی انگشت‌مکیدن در یک مکان یا زمان خاص ترک شد، مکان ممنوع دیگری را برای کودک برگزینید و روند قبل را دوباره تکرار کنید.

9. برای حذف این عادت در مدرسه، باید با معلم کودک همکاری داشته باشید. روش خود را برای معلم شرح دهید و به کودک بگویید درصورتی که در مدرسه از مکیدن انگشت خودداری کند، می‌تواند در خانه روی جدولش یک اثرانگشت بگذارد. بهتر است معلم برای آگاه‌گرداندن شما و تشویق کودک از یک کارت استفاده کند. مضمون این کارت می‌تواند چنین باشد: «مامان و بابای عزیز، سلام! می‌توانید حدس بزنید؟ من امروز در مدرسه، انگشتم را به دهانم نبرده‌ام!»

حتما بخوانید: کودکانی که لکنت زبان دارند

6- برای کودکان بزرگ‌تر، از روش شدیدتری استفاده کنید

برای کودکان بزرگ‌تر یا حتی نوجوانانی که هنوز به مکیدن شست عادت دارند، باید از روش‌های اصولی‌تر و شدیدتری استفاده کنید. در روشی که آن را آگاهی شدید می‌نامند، به کودک آموزش داده می‌شود تا در هنگامی که شست خود را ناخودآگاه به سوی دهانش می‌برد، جلوی خود را بگیرد و به عنوان پیامد این خواسته، با دستش ورزش ایزومتریک انجام دهد. (ورزش ایزومتریک، نوعی از ورزش و انقباض ماهیچه‌ای است که در طول آن ماهیچه تغییر نمی‌کند و فقط عضله سفت می‌شود.)

برخی دندان‌پزشکان برای این کودکان وسیله‌ای را تجویز می‌کنند که در روی دندان‌ها قرار می‌گیرد. مؤثرترین وسیله نوعی است که با فروبردن انگشت شست به داخل دهان، موجب درد انگشت و کام می‌شود.

فشردن دندان‌ها به یکدیگر

وقتی کودکی به طور مداوم دندان‌هایش را بهم می‌فشارد یا می‌ساید، دچار عادتی شده است که آن را دندان‌قروچه (بروکسیسم) می‌نامند. والدین نباید این حالت را فقط یک عادت آزاردهنده محسوب کنند، زیرا ممکن است با گذشت زمان تأثیرات جدی روی دندان‌ها و فک‌ها ایجاد کند. کودکی که شب‌ها دندان‌هایش را به هم می‌فشارد در طول روز نیز این کار را انجام می‌دهد. برای ترک این عادت، بهتر است ابتدا در طول روز جلوی آن گرفته شود.

1- آرامش تدریجی را به کودک بیاموزید

وقتی کودکی مضطرب و خسته است، ماهیچه‌های صورت و فک خود را منقبض می‌کند و دندان‌هایش را به هم می‌فشارد. در برخی از کودکان این فشاردادن، به تدریج به ساییدن مداوم دندان‌ها تبدیل می‌شود. کودک، این رفتار را تا از میان‌رفتن فشار روانی ادامه می‌دهد اما به تدریج رفتار یادشده به شکل عادت درمی‌آید.

2- به کودک بیاموزید تا آرام شود

اگرچه او دچار انقباض ماهیچه‌های صورت است، ولی باید روش کسب آرامش را برای کل بدن فرا گیرد.

3- بر روی تمرین‌های شل‌کردن ماهیچه‌های صورت تأکید کنید

وقتی کودک در شل‌کردن کل بدن خود مهارت یافت، روی ماهیچه‌های صورت تمرکز کنید. کودک را مجبور کنید تا چندین‌بار در روز، روی شل‌کردن صورتش تمرین کند.

4- با دندان‌پزشک مشورت کنید

کودک را نزد دندان‌پزشک ببرید و درمورد دندان‌قروچه با او صحبت کنید. دندان‌پزشک ابتدا وضعیت مفصل تمپورو مندیبولار را بررسی می‌کند؛ زیرا اشکالات این مفصل می‌تواند در ایجاد این مشکل نقش داشته باشد. دندان‌پزشک، ممکن است با توجه به سن کودک و میزان آسیب به مینای دندان‌ها، یک محافظ پلاستیکی تجویز کند که شب‌ها در دهان کودک گاشته می‌شود.

 

عادت‌های بد عصبی کودکان 

5- آگاهی را به کودک بیاموزید

این تمرین‌ها هوشیاری کودک را به دندان‌ساییدن، افزایش می‌دهند

1- اثر آینه. کودک را مجبور کنید تا به چهره خود در آینه بنگرد و حالت صورت خود را در هنگام فشردن دندان‌ها بر هم مشاهده کند. از او بخواهید تا در همین حالت، سومین تمرین آرامش تدریجی را انجام دهد. آیا با این تمرین چهره‌اش تغییر می‌کند؟ او را به انجام هر دو فعالیت (فشردن دندان‌ها بر هم و کسب آرامش تدریجی) وادارید تا منظره صورت خود را در جریان هر دو حالت ببیند.

تمرین‌های بالا باید تا زمانی انجام گیرد که کودک، کاملاً از عادت ناپسندش آگاه شود، و بتواند در هر زمانی که مرتکب آن عمل شد، چهره خود را مجسم کند.

6- برای کودک انگیزه ایجاد کنید

در کنار کودکتان بنشینید و فهرستی از علت‌هایی را که بر اساس آن‌ها ترک این عادت ضروری است، در اختیار او بگذارید. این فهرست را می‌توانید از منابع گوناگونی نظیر اثر آینه، پاداش‌هایی که به کودک وعده می‌دهید و بخش مهمی را نیز در جریان مشورت با دندان‌پزشک، تهیه کنید.

7- برای ترک دندان‌قروچه پاداش تعیین کنید

مدت زمان خاصی مانند یک دوره از تعطیلات را که برای چندین روز متوالی کنار کودک خود هستید، انتخاب کنید. به کودک بگویید که اگر بتواند برای پانزده تا سی دقیقه (هرچه سن کودک بیشتر باشد زمان بیشتری تعیین کنید.) دندان‌هایش را بر روی هم نساید، یک علامت دریافت خواهد کرد. در آغاز، می‌توانید به هر سه یا چهار علامت یک پاداش اختصاص دهید؛ اما به تدریج این رقم را افزایش دهید.

حتما بخوانید: کودکی که در مکان‌های عمومی شیطنت می‌کند

8- تنفس با دهان باز را به کودک بیاموزید

هرگاه کودک را در حال فشردن و ساییدن دندان‌هایش مشاهده کردید، او را مجبور کند این تمرین را انجام دهد: برای سه دقیقه با دهان باز و به آرامی تنفس کند. پس از مدتی کودک خودش باید به این تمرین بپردازد. در این صورت، تحسین را فراموش نکنید.

9- حالا روی دندان‌قروچه شبانه کار کنید

پس از آن‌که کودک توانایی کنترل خود را در روز به دست آورد، کار را بر روی این عادت در شب، آغاز کنید. کودک را وادارید که هرشب قبل از به خواب‌رفتن، تمرین‌های آرام‌کننده را انجام دهد، و از او بخواهید هر روز صبح بررسی کند که آیا احساس می‌کند که فک و دندان‌هایش در شب قبل، تحت فشار بوده‌اند یا خیر. برای زیرنظر داشتن پیشرفت یک جدول طراحی کنید.

ناخن جویدن

جویدن یا تمیزکردن زیر ناخن عادت بسیاری از مردم از کودکان گرفته تا بزرگ‌سالان است. از میان عادت‌های عصبی، ناخن‌جویدن معمول‌ترین آن‌هاست که درصورت عدم درمان، احتمال ادامه آن از کودکی به دوران نوجوانی و بزرگ‌سالی نیز وجود دارد. تخمین زده‌اند که تا یک‌سوم کودکان دبستانی و حدود نیمی از نوجوانان ناخن می‌جوند. طبق آمار، حدود یک‌چهارم دانش‌آموزان دبیرستانی نیز گرفتار این عادت ناپسند هستند.

نوع دیگری از رفتار که کم‌تر جلب توجه می‌کند، پاک‌کردن زیر ناخن‌ها با دندان یا با سایر ناخن‌ها است. این رفتار می‌تواند پشت سر شما و حتی در هنگامی که کودک روی پای شما نشسته است رخ بدهد و به اندازه ناخن‌جویدن آشکار نباشد. ولی در هر دو نوع، نتیجه یکسان است و بدشکلی انگشتان دست را بدنبال دارد. برای ترک این عادت در کودکتان (و حتی خودتان، اگر هنوز به این کار عادت دارید) به شش مورد پایه‌ای از مراحل زیر پیروی کنید.

1- کسب آرامش تدریجی

اولین گام، آموزش کسب آرامش تدریجی به کودک است، سپس روی انگشتان و دهان تمرکز کنید.

 

عادت‌های بد عصبی کودکان 

2- شل‌کردن دست‌ها

از کودک بخواهید دست‌هایش را مشت کند و تا پانزده شماره محکم نگه دارد، سپس به‌طور ناگهانی انقباض را قطع کند. او باید در ماهیچه‌هایش گرمی و سوزش حس کند. تمرین را آن‌قدر تکرار کنید تا دست‌ها شل، گرم و سنگین شوند.

3- شل‌کردن دهان و آرواره

دستورهای زیر را به کودک ابلاغ کنید: لب و دندان‌هایت را به آرامی روی هم فشار بده و در حالی که دهانت بسته است، لبخند بزن. نفسی بلند و عمیق از بینی بکش. درحالی که نفست را بیرون می‌دهی، ناگهان دهانت را شل کن و بگذار در حدود دوسانتی‌متری باز بماند. تمرین را آن‌قدر تکرا کن تا صورتت احساس آرامش پیدا کند.

4- تمرین کردن

از کودک بخواهید برای یک هفته یا بیشتر، روزی چندین‌بار هر دو تمرین را انجام دهد، تا هنگامی که بتواند سفتی را که در ماهیچه‌های صورت و دست‌هایش وجود دارد و او را به ناخن‌جویدن وامی‌دارد، تشخیص دهد. سپس تمرین‌های کسب آرامش، می‌توانند برای غلبه بر این احساس سفتی و ناآرامی به‌کار گرفته شوند.

5- آگاهی را به کودک بیاموزید

آگاه‌کردن کودک از سیمای زشت ناخن‌جویدن، بسیار مهم است.

6- از مقایسه استفاده کنید

از کودک بخواهید دستش را با دست یکی از والدین که چنین عادتی ندارد، مقایسه کند. از او بخواهید به دنبال عکس دست‌های جذابی که در مجله‌ها چاپ شده‌اند بگردد، آن‌ها را قیچی کند و در یک دفتر بچسباند یا به آینه متصل کند. در حضور کودک، وقتی کسانی را با دست‌های زیبا می‌بینید، تعریف و تحسین کنید. روی نکات مثبت و خوب دست‌های کودکتان تأکید کنید و از زیبایی ناخن‌های نجویده‌اش، تعریف کنید.

حتما بخوانید: وضعیت نامناسب بدنی کودک

7- کودک را به آگاهی از وضعیت ظاهری‌اش تشویق کنید

او را مجبور کنید، جلوی آینه بنشیند و خود را درحال ناخن‌جویدن نگاه کند. از تأثیر این روش بر روی برخی کودکان متعجب خواهید شد. روش ناخن‌جویدنش را تجزیه و تحلیل کنید: ببینید که آیا همه ناخن‌هایش را می‌جود یا فقط چند تا از آن‌ها را؟ به پوست دور ناخن نیز دندان می‌زند، ناخن‌هایش را تا ته می‌جود یا فقط سر آن‌ها را به دندان می‌گیرد؟

8- او را به آگاهی از زمان و مکانی که ناخن می‌جود، تشویق کنید

یک‌بار دیگر فعالیتش را تجزیه و تحلیل کنید، و این‌بار درمورد مکان و زمانی از روز که بیش‌تر در آن‌ها ناخن می‌جود با کودک گپ بزنید. ملانی وقتی تلویزیون تماشا می‌کند یا درحال مطالعه است ناخن می‌جود؛ اما وقتی چیزی مانند مداد در دست دارد، هیچ‌گاه مرتکب این عادت نمی‌شود. جری در مدرسه یا هنگامی که در حال انجام تکالیفش است ناخن می‌جود. کامیل احساس می‌کند که مجبور است لبه‌های خشن ناخن‌هایش را بجود و جدا کند.

9- فهرستی از زمان‌ها و مکان‌هایی که متوجه ناخن‌جویدن کودکانتان می‌شوید، تهیه کنید

اگر او را در حال انجام این عادت مشاهده کردید، بدون هرگونه خشونت و عصبانیت علامتی به او بدهید. به خاطر داشته باشید که درحال آموزش آگاهی هستید و این آگاهی می‌تواند از دفعات بروز عادت بکاهد.

10- موقعیت را عوض کنید. / عوامل مرتبط را درهم بشکنید

تا این‌جا،‌ کودک شما باید از عادتش کاملاً آگاه باشد. اکنون، تغییرها را آغاز کنید.

11- یک مشغولیت فرعی برای کودک مهیا کنید

بسیاری از کودکان هنگامی که دست‌هایشان بیکار هستند به جویدن و کندن ناخن‌هایشان می‌پردازند. کار بهتری برای انجام‌دادن به کودک خود بدهید! برای نمونه، می‌توانید شیئی کوچک و قابل حملی در اختیارش بگذارید که هرکجا خواست آن را همراه خود ببرد یک سنگ گرد، یک توپ لاستیکی، یک تکه خمیر سپس تشویقش کنید تا درصورتی که نیاز به جویدن ناخن‌هایش پیدا کرد، با آن شیء بازی کند. کودکان بزرگ‌تر از آموختن مهارت‌هایی که به دو دست احتیاج دارند، لذت می‌برند، برای مثال، بافندگی، خیاطی، درست‌کردن کارهای دستی. اگرچه ما رضایت زیادی به فراهم‌کردن یک جانشین برای ناخن نداریم؛ اما کودک می‌تواند برای ارضای نیازهای دهانی خود از یک نی پلاستیکی استفاده کند. (البته درصورتی که سنش درحدی باشد که این کار برایش خطرناک نباشد.)

 

عادت‌های بد عصبی کودکان 

12- موقعیت‌هایی را که با این عادت در ارتباط هستند عوض کنید و یا از آن‌ها دوری کنید

پیش از این گفته شد که درهنگام تماشای تلویزیون ناخن می‌جود. اکنون قانون این است که فقط درصورتی می‌تواند به تماشای تلویزیون بپردازد که دست‌هایش مشغول کاری باشند. به تدریج، می‌توانید با ترک عادتش، فرصت بیشتری برای تماشای تلویزیون به او بدهید.

13- در ناخن‌جویدن وقفه ایجاد کنید

علاوه بر فراهم‌کردن یک فعالیت فرعی، یک عمل رقابتی را نیز به کودک بیاموزید.

14- علامتی را جایگزین کنید

از کودک بخواهید، تا هنگامی که میلش بر جویدن ناخن از بین نرفته است، دست‌هایش را مشت کند، یک توپ پلاستیکی را با دست‌هایش فشار دهد یا دسته‌های صندلی را برای سه دقیقه محکم بگیرد. پس از این، باید به طور ناگهانی به انقباض ماهیچه‌هایش خاتمه دهد. راه دیگر این است که در هنگام نیاز به جویدن ناخن، روی دست‌هایش بنشیند و فشار را بر آن‌ها احساس کند. به کودک یادآوری کنید که تمرین‌های کسب آرامش تدریجی، راهی دیگر برای رهایی از میل به جویدن است.

15- کودک را وادار به تمرین کنید

وقتی کودک را در حال ناخن‌جویدن یا تمیزکزدن زیر ناخن‌هایش یافتید، او را به انجام فعالیت‌های فرعی که آموخته است، وادارید (نظیر مشت‌کردن دستش برای سه دقیقه،) اگر کودکتان از انجام تمرین‌ها خودداری کرد، فعالیتی را که مشغول آن است، متوقف کنید (او را به‌طور موقت محروم کنید).

حتما بخوانید: شکایات بدنی بی اساس کودک 

16- تقویت کنید و انگیزه بدهید

با مشاهده پیشرفت کودک را تحسین کنید. به کودک نشان دهید که انگشتانش قرمزی و حساسیت کم‌تری دارند و ناخن‌هایش درحال بلندشدن هستند. ناخن‌های کودک را با یک سوهان، مرتب کنید و لبه‌های خشن را هموار سازید؛ زیرا این برجستگی‌ها می‌توانند برای یک «ناخن‌خوار حرفه‌ای» وسوسه‌کننده باشند. کودکان بزرگ‌تر می‌توانند درنهایت، پیشرفت خودشان را شخصاً ثبت کنند.

17- از انگیزه‌های مثبت استفاده کنید

نکتة مهم این است که وعده هدیه‌ای دوست‌داشتنی به کودک بدهید. برای یک دختر جوان می‌توانید از یک لاک، یک جفت دستکش زیبا یا یک حلقه به عنوان انگیزه استفاده کنید؛ اما برای پسرها یک ناخن‌گیر زیبا، یک ذره‌بین (برای بررسی وضعیت ناخن‌ها) و یا مقداری خمیربازی انگیزه‌های مناسبی محسوب می‌شوند. از دست‌های کودک عکس بگیرید تا با مقایسه آن‌ها در طول دوره ترک عادت و پس از آن، بهبود وضعیت ناخن‌ها آشکار باشد.

18- مراقبت از ناخن‌ها را به کودک بیاموزید

یک مانیکور صحیح، علاوه بر آن‌که در بهداشت ناخن‌ها مؤثر است، فعالیتی نشاط‌ آور و شیک نیز محسوب می‌شود.

انقباض‌ات ماهیچه‌ای و تیک

انقباض‌­های کوچک یا تیک‌ها حرکت‌های تکرارشونده و غیرارادی و نامنظم عادت‌های عصبی هستند که بیشتر در بین کودکان، به ویژه پسرهای شش تا دوازده سال مشاهده می‌شوند. آن‌ها شامل چشمک، تکان شانه‌ها، صدا درآوردن با زبان، دهن‌کجی یا ادا درآوردن و تکان سر هستند و انواع گوناگونی دارند. گاهی تیک در اثر بازتاب دوره‌ای پر تنش از زندگی ایجاد می‌شود؛ ولی در اغلب موارد، این حرکت‌های عادتی و منفرد، نتیجه تنش‌های دوره رشد هستند. یکی از بیماران ما مرد جوانی بود که وقتی معلم ریاضی‌اش درس جدیدی را آغاز می‌کرد، دچار تیک می‌شد. معمولاً تیکی که در اثر یک فشار عصبی ایجاد شده باشد، در طول چند هفته ناپدید می‌شود. سرزنش و یادآوری‌های بیش از حد، روند ترک عادت را تسریع نمی‌کند. در برخی موارد نادر، تیک بیش از چند هفته باقی می‌ماند. اگر تیک ماندگار شد و با ارتباطات اجتماعی تداخل پیدا کرد یا موجب شرمندگی شد، باید به طور مستقیم از طریق مجموعه‌ای از مداخلات ازپیش طراحی شده که در زیر آمده، مورد بررسی قرار گیرد.

تیک‌های شدید یا مجموعه‌ای از آن‌ها، می‌توانند نگرانی‌های بیشتری ایجاد کنند. اگر این تیک‌ها با صداهای عجیب و کلمات نامفهوم همراه گردد، ممکن است نشانه‌های یک اختلال عصبی به نام سندروم گیلز دو لاتورت باشد. اگر علایمی از تیک وجود دارد که ممکن است نشانه‌های یک مشکل جدی احساسی یا عصبی باشد، معاینه پزشک ضروری است.

1- از تنش بکاهید / کسب آرامش تدریجی را آموزش دهید

از آن‌جا که یک تیک معمولاً بازتاب فشار عصبی است، بکوشید میزان تنش و اضطراب در زندگی کودکتان را با کاهش برنامه‌های هفتگی، کمک در حل و رفع مشکلات تحصیلی یا اجتماعی یا هرگونه فعالیتی که اضطراب را برطرف کند، به حداقل رسانید. البته، تمرین‌های کسب آرامش را نیز به مجموعه مهارت‌های کودک اضافه کنید. بکوشید با ایجاد اعتماد به نفس و یک تصور شخصی خوب در کودک، او را برای مقابله با فشارهای زندگی آماده کنید.

2- آگاهی را آموزش دهید

از کودک بخواهید تا درحالی که خود را در آینه نگاه می‌کند، ظاهر تیک و نحوه ایجاد آن را برایتان شرح دهد. اگر در اثر تیک شانه‌هایش را تکان می‌دهد، الگوی حرکت می‌تواند این باشد که ماهیچه‌هایش قبل از بروز تیک، منقبض می‌شوند. شانه‌ها حدود پنج سانتی‌متر بالا می‌آیند، چند ثانیه در آن‌جا باقی می‌مانند، سپس به وضعیت طبیعی خود برمی‌گردند. ممکن است این حرکت در هر دوره سه بار متوالی تکرار شود. به کودک کمک کنید تا فهرستی از موقعیت‌های که تیک، بیشتر در آن‌ها رخ می‌دهد تهیه کند، سپس زیان‌های اجتماعی این عادت (در هر موقعیت) را به فهرست یادشده بیفزایید.

 

عادت‌های بد عصبی کودکان 

3- یک فعالیت فرعی را به کودک بیاموزید

نکته کلیدی در غالب‌شدن بر یک حرکت غیرارادی ماهیچه‌ای (تیک)، جایگزینی آن با حرکتی دیگر است. این حرکت باید ماهیچه‌هایی را که در جهت خلاف ایجاد تیک هستند، منقبض کند. برای جلوگیری از حرکت‌های مداوم شانه، شانه‌ها را پایین بکشید و برای چند دقیقه نگه دارید. برای پرش پلک یا چشمک‌زدن‌های غیرارادی نیز به همین‌گونه عمل کنید یعنی؛ ابروها را بالا ببرید و چشم‌ها را برای چند دقیقه کاملاً باز نگه دارید. برای لرزش دست، از کودک بخواهید مشت خود را سفت کرده،‌ سپس، بر اساس توضیحات کسب آرامش، آن را شل کند.

4- تحسین کنید. / تمرین کنید

تمرین مداوم و استفاده از حرکت‌های خنثی‌کننده، مهم‌ترین عوامل برای غلبه بر یک تیک هستند. اگر کودکتان به اندازه کافی تمرین می‌کند، او را تحسین کنید و درصورتی که بلافاصله پس از آغاز تیک موفق به کنترل ماهیچه‌هایش می‌شود، به او پاداش دهید.

5- تمرین‌های منفی را به کار بگیرید

اگر روش‌های شرح داده شده، مؤثر نبودند، جلساتی از تمرین منفی را به برنامه خود اضافه کنید. از کودک بخواهید تیک موردنطر را به طور ارادی تکرار کند تا ماهیچه‌های دخیل در آن حرکت، خسته شوند. برای مثال، درمورد پلک‌زدن‌های غیرارادی، کودک باید تا خسته‌شدن عضلات صورت و پلکش به سرعت پلک بزند. کودکی که شانه‌هایش را بالا و پایین می‌اندازد، باید تا مرحله خسته‌شدن ماهیچه‌های شانه‌اش حرکت‌های یادشده را تکرار کند، البته نه تا مرحله‌ای که ماهیچه با کار بیش از حد رگ به رگ شود. هدف از این‌گونه تمرینات، تنبیه کودک نیست، بلکه تضعیف تیک از طریق استفاده زیاد از ماهیچه‌هاست.

حتما بخوانید: کودکی که توقع توجه بیش از حد دارد

کودک موهایش را می‌کند

گاهی، یک کودک فعال، موهایش را وسیله‌ای برای کسب انرژی بیشتر می‌یابد و به آن‌ها چنگ می‌زند، دور انگشتش می‌پیچد، یا آن‌ها را از سرش می‌کند. چیزی که به شکل یک مشغولیت بدن ضرر آغاز می‌شود، گاهی به عادتی تأسف‌بارتر به نام تریکولومانیا می‌انجامد. هلیندا دختری دوازده ساله است که این عادت، محل‌هایی طاس به اندازه یک سکه نیم‌دلاری [یا حدوداً یک سکه پنجاه ریالی] در سرتاسر سرش ایجاد کرده است. وقتی عادت مزبور به این مرحله رسید، آشکار است که توقف بی‌درنگ آن واجب است.

1- با پزشک خود مشورت کنید

با پزشک مشورت کنید تا بیماری‌هایی را که ممکن است برانگیزندة این عادت باشند، تشخیص دهد. اگر کودک، بیش از حد فعال است، ممکن است درمان مناسب، کاهش فعالیت‌های روزمره او باشد.

2- کسب آرامش تدریجی را آموزش دهید

آموختن کسب آرامش، اولین گام در شکستن حلقه هر عمل عادتی است. وقتی مهارت کودک در انجام تمرین‌ها افزایش یافت، به او یاد دهید که بر روی دست‌هایش تمرکز کند.  گاهی یک کودک در مواقعی که آرامش دارد، موهایش را می‌کند یا به دور انگشتانش می‌پیچد. اگر کودک شما این‌چنین است، آموزش کسب آرامش به او کمکی نخواهد کرد.

3- در کودک آگاهی ایجاد کنید

اگر این عادت، به صورت یک فعالیت مکرر درآمده است، ممکن است کودک از انجام آن آگاه نباشد. او باید از عملی که گریبان‌گیرش است، بیاموزد، آگاه باشد و به آن توجه کند.

 

عادت‌های بد عصبی کودکان 

4- به عادت بد او اشاره کنید

از کودک بخواهید، درحالی که خود را در آینه نگاه می‌کند، با موهایش بازی کند. سپس یک دسته را آن‌قدر بکشد تا از پوست سر جدا شوند. به او نشان دهید که دقیقاً چه می‌کند و چطور به نظر می‌رسد.

5- اثرات را بررسی کنید

کودک را مجبور کنید تا موهای سرش را بررسی کند و مناطق طاس یا کم‌مو را مشاهده کند. یا اگر مناطق بدون مو در عقب هستند، از پشت سرش عکس بگیرید. موهایش را با موهای مدل‌های یک مجله مقایسه کنید.

6- فهرستی تهیه کنید

کودک شما کجا و چه موقع موهایش را می‌کند؟ در آن‌موقع چه کار می‌کند؟ بدین‌ترتیب موقعیت‌هایی را که این عادت بیشتر از همیشه رخ می‌دهد، جدا کنید و فهرست کنید.

7- عادت را تغییر دهید

اوقات وقت‌گذراندن کودک را بررسی کنید و بکوشید آن‌ها را بهبود بخشید. هنگامی که چند روزی را با او می‌گذرانید، به ایجاد تغییرات اقدام کنید.

8- دست‌های کودک را از پیرامون صورتش دور نگه دارید

در مراحل اولیه باید او را مشغول کنید. برای نمونه، می‌توانید او را با یک بازی خاص سرگرم کنید یا برای بازی‌کردن به بیرون بفرستید. در سایر مواقع، می‌توانید دست‌هایش را با یک تکه خمیر، یک توپ کوچک یا یک کارت بازی، مشغول نگه دارید. وقتی مطالعه می‌کند یا در حال تماشای تلویزیون است، از او بخواهید بر روی دست‌هایش بنشیند. او را تشویق کنید تا در حال مطالعه، یک مداد در دست بگیرد.

9- یک کلاه به او بدهید

اجازه دهید کودک یک یا چند کلاه متفاوت را انتخاب کند و هرگاه در خانه دچار وسوسه کندن موهایش شد، یکی از آن‌ها را به سر بگذارد.

حتما بخوانید: کودکی که بددهنی می‌کند و فحش می‌دهد

10- موهایش را کوتاه کنید

با کوتاه‌کردن مواها، چنگ‌زدن به موها را مشکل‌تر کنید. برای دختران با یک گیره سر، موها را ثابت کنید و یا با دم اسبی‌کردن موهای کودک، علاوه بر پوشاندن مناطقی که موهایش کم شده است، میل کودک به کشیدن موها را کاهش دهید.

11- کودک را سرگرم کنید

دقت کنید هنگامی که درحال نظارت و یا تقویت تلاش او برای مقاومت در برابر میل به کندن موهایش هستید، به اندازة کافی فعالیت سازنده و سرگرم‌کننده برای او داشته باشید.

12- عمل کودک را تصحیح کنید

اگر کودک موهایش را می‌کند، صدایش کنید و از او بخواهید این عمل را متوقف سازد، دستش را مشت کند و برای چند دقیقه همان‌طور محکم نگه دارد. در صورت امکان، قبل از آن‌که دستش به موهایش برسد، دستش را بگیرید.

13- تحسین کنید و پاداش دهید

تنها راه ترک‌دادن این عادت، نظارت، مداخله و تقویت است. به ویژه هنگامی که طرف شما یک کودک خردسال باشد. کودک را تحسین کنید وقتی برای دورنگاه‌داشتن دست‌هایش از موها، خود را مشغول به کاری می‌کند، با سخاوت تمام او را تحسین کنید. وقتی در حال مطالعه، مدادی به دست می‌گیرد تا دستش آزاد نباشد، روش او را ارج نهید. تغییرات رشد موهای کودک، معیار خوبی برای بررسی تلاش او در ترک این عادت است. به کودک پاداش دهید از جوایز کوچک شروع کنید تا به تدریج با ترک کامل عادت، هدیة باارزش و چشم‌گیری به کودک بدهید. در مراحل اولیه، ده دقیقه بدون موکندن، برای دریافت یک جایزه کافی است. به تدریج، این زمان را طولانی‌تر کنید تا هنگامی که دست به موهایش نبرده است با او بازی کنید، برایش داستان بخوانید، یا بگذارید تلویزیون تماشا کند.

کوبیدن سر به اجسام / تکان‌دادن بدن توسط کودک

والدین معدودی وجود دارند که می‌توانند به تماشای کودکی که سرش را به دیوار می‌کوبد یا مداوم بدنش را تکان می‌دهد، بنشینند. آن‌ها نه‌تنها برای آسیب‌های احتمالی که به کودک می‌رسد نگرانند، بلکه از وجود اختلالات روانی در او هراسان هستند. ممکن است کودک آن‌چنانن در تکان و جنبش باشد که تخت‌خوابش در اتاق حرکت کند، یا سر خود را آن‌قدر محکم به دیوار بکوبد که پیشانی‌اش همیشه متورم و زخمی باشد.

در ابتدا بگذارید برای اطمینان‌بخشیدن به شما که چنین کودکی دارید، چند نکته را ذکر کنیم: کودکان به ندرت با این رفتارشان موجب آسیب به خود می‌شوند، آن‌ها ممکن است از این فعالیت‌ها به عنوان برطرف‌کننده فشار روانی یا آرام‌بخش استفاده کنند (به ویژه، در پایان یک روز خسته‌کننده و پراضطراب). بسیاری از کودکان تا سه ماهگی دچار چنین عادت‌های آشفته‌ای می‌شوند؛ اما در بیشتر موارد، تا سه سالگی، بسیاری از آن‌ها این عادت را ترک می‌کنند، اگر این دو عادت، پس از سه سالگی باقی بمانند، باید تحت کنترل قرار گیرند.

1- از نادیده‌گرفتن سنجیده استفاده کنید

توجه بیش از حد به این رفتارها از سوی والدینی که قصد غلبه بر آن‌ها را دارند، نتیجه‌ای معکوس به دنبال خواهد داشت. چرا چیزی را که شما را راضی می‌کند، ترک کنید؟ پس این رفتارها را به ویژه، در طول روز نادیده بگیرید. بکوشید هیچ توجهی به آنان نشان ندهید. تا هنگامی که کودک سرکوفتن یا تکان‌دادن و جنباندن بدنش را متوقف نساخته است، به او محبت نکنید؛ اما پس از توقف این رفتارها به کودک نزدیک شوید و عشق و علاقة خود را به او نشان دهید.

2- محیط را تغییر دهید

وسایل اتاق را طوری بچینید که احتمال هرگونه آسیبی کاهش یابد. تخت‌خواب را از دیوار اتاق دور کنید. اگر تخت کودک چرخ دارد، برای جلوگیری از حرکت آن، جلوی چرخ‌هایش مانع بگذارید. دور تشک یا تخت‌خواب ضربه‌گیرهایی قرار دهید. گاهی با کاهش صداهایی که از این رفتارها برمی‌خیزند، تمایل کودک به انجام آن‌ها کاهش پیدا می‌کند.

3- برای کسب آرامش به کودک کمک کنید

بسیاری از کودکانی که دچار این عادت‌ها هستند، به کسب آرامش نیاز دارند.

 

عادت‌های بد عصبی کودکان 

4- یک فعالیت دیگر را جایگزین عادت یادشده کنید

راهی مناسب برای صرف انرژی کودک بیابید. رقصیدن، ورزش‌کردن و بازی‌های پرتحرک می‌توانند بر انگیزاننده این رفتارها باشند. در این صورت، فعالیت‌های کم‌تحرکی نظیر نقاشی‌کردن، کتاب‌خواندن یا بازی‌کردن با کارت‌های بازی را جایگزین فعالیت‌های قبلی کنید. (مگر آن‌که کم‌تحرکی، تشدیدکننده این عادت‌ها باشد)

5- کسب آرامش را به کودک خردسال بیاموزید

اگر کودک برای آموختن روش‌های کسب آرامش به اندازه کافی سن دارد، موسیقی ملایمی بگذارید و از او بخواهید چشمانش را ببندد و خود را در یک مکان خیالی در حال قدم‌زدن تصور کند.

6- قبل از به‌خواب‌رفتن، او را آرام کنید

برایش داستان بخوانید. بهتر است در این هنگام با او بازی نکنید. موقعیتی فراهم کنید تا هنگام رفتن به رخت‌خواب کاملاً آرام باشد. وقتی کودک به سن پنج سالگی برسد، می‌تواند روش‌ها کسب آرامش را فرا گیرد. بر روی تمرین‌های آرام‌کننده کل بدن تأکید کنید و برای ثبت جلسات آموزش، جدولی در اختیار کودک قرار دهید. این جلسات باید قبل از مواقعی که سرکوفتن به حداکثر میزان خود می‌رسد، تشکیل شوند.

7- فرصتی برای تکان‌خوردن فراهم کنید

برای برخی کودکان، بهتر است آن‌ها را در یک صندلی متحرک بنشانید و درحالی که صندلی را تکان می‌دهید به کودک غذا دهید یا برایش داستان بخوانید. درمورد کودکان بزرگ‌تر، چنین قرار بگذارید که درصورت کنترل حرکاتش او را برای مدت تعیین‌شده‌ای روی یک صندلی متحرک، تکان دهید.

8- موقعیت‌ها را محدود کنید

اگر کودکی در مواقع یا مکان‌هایی خاص سرش را به اشیاء می‌کوبد یا بدنش را می‌جنباند، حضور در آن شرایط را منوط به خودداری از این عادت‌ها کنید. «جیل، تا وقتی می‌تونی تلویزیون تماشا کنی که سرت رو به جایی نکوبی. اگر دوباره این کار رو شروع کنی، تلویزیون را خاموش می‌کنم.»، یا، «گری، اگر دوباره خودت رو تکون بدی، اجازه نداری روی نیمکت بنشینی.» کنترل شخصی کودک را با یک وقت اضافه برای تماشای تلویزیون یا فعالیت دلخواه دیگر پاداش دهید و همین‌طور، کودک را درآغوش بگیرید و ببوسید.

حتما بخوانید: ابتدایی‌ترین مشکلات دوران کودکی 

9- به‌خواب‌رفتن کودک را زیرنظر بگیرید

اگر کودک شما هنگام تلاش برای به‌خواب‌رفتن دچار سرکوفتن یا تکان‌دادن بدن می‌شود، تا به‌خواب‌رفتن کامل در کنارش بمانید. در کنار تخت یا روی لبه آن بنشینید، پشتش را نوازش کنید و برایش داستان بخوانید. می‌توانید از یک موسیقی ملایم یا یک نوار قصه نیز استفاده کنید. عروسکی را در بغلش بگذارید. هدف شما خواباندن کودک بدون بروز این حرکات است، پس، او به تدریج روشی جدید برای به‌خواب‌رفتن خواهد آموخت.

10- از افراد متخصص کمک بگیرید

اگر سرکوفتن یا تکان‌دادن‌های بدن، ترک نشد یا حتی بدتر شد. از افراد متخصص کمک بگیرید. این رفتارها می‌تواند نشان‌گر مشکلات جدی‌تر باشند.

صدا درآوردن کودک با دهان 

ملچ‌ملچ‌کردن لب‌ها، صاف‌کردن گلو، زدن دندان‌ها برهم و خُرخُر کردن تنها برخی از صداهای عجیبی هستند که کودکان به عنوان روش‌های دفاعی از آن‌ها استفاده می‌کنند. مانند بسیاری دیگر از عادت‌های عصبی، صدا درآوردن، اغلب در طول دوره‌ای از تنش آغاز می‌شود؛ اما بعدها به صورت یک عادت همیشگی در هنگام بروز دردسر رخ می‌دهد. یک پسر خردسال همیشه در هنگام نگرانی دندان‌هایش را بر هم می‌زد و دیگری به‌طور مداوم اطرافش را بو می‌کشید. هیچ‌کدام از این دو کودک از عمل خود آگاه نبودند. اگر کودک شما صدای خاصی را بیشتر از یک ماه تکرار کرد یا شروع به درآوردن یک صدای عصبی جدید کرد، باید برای غلبه بر این وضعیت به او کمک کنید تا این رفتار در او ماندگار نشود.

توجه: صداهایی که در اثر خروج ناگهانی و کنترل‌نشده کلمات یا حرکات غیرعادی رخ می‌دهند، ممکن است نشانه یک مشکل عصبی باشند که در این صورت مداخله پزشک، ضروری است.

1- کودک را از عملش آگاه نمایید

اگرچه کودک ممکن است با ایرادهای والدین یا اذیت و آزار کودکان دیگر روبرو شده باشد؛ اما این مسأله الزاماً به معنای آگاهی کامل از زمان، مکان و چگونگی بروز این صداها نیست.

2- از کودک بخواهید آن صدا را در جلوی آینه، در حالی که خود را تماشا می‌کند، درآورد و سپس تمام حرکات درگیر برای ایجاد آن را شرح دهد

برای نمونه، کسی که با زبانش صدا درمی‌آورد، درخواهد یافت که روش او برای انجام این کار عبارت است از: چسباندن زبان به کام، نفس کشیدن و سپس جداکردن زبان از کام؛ یا فردی که دایماً گلویش را صاف می‌کند، ابتدا لب‌هایش را باز کرده، سپس هوا را به صورت سرفه‌هایی ملایم از دهان خارج می‌کند. شما می‌توانید این صداها را ضبط کنید و برای کودک پخش کنید.

3- روش کسب آرامش تدریجی را به کودک بیاموزید

روش‌های عمومی کسب آرامش را به کودک بیاموزید و در تمرکز بر روی ماهیچه‌های صورت، آرواره و گلو به او کمک کنید. از مهارت او در روش تنفس ملایم مطمئن شوید. روش‌های کسب آرامش برای این کودکان بسیار مفید هستند و بهتر است تا مدتی پس از ترک عادت نیز تمرین شوند.

4- یک عمل مخالف را به کودک بیاموزید

پس از تجزیه و تحلیل مراحل ایجاد صدا، یک عملِ جایگزین برای ایجاد وقفه در این عادت را ابداع کنید. برای نمونه، درمورد کودکی که با زبانش صدا درمی‌آورد، دور نگه‌داشتن زبانش از کام، جلوی بروز صدا را خواهد گرفت. او را مجبور کنید، بلافاصله پس از احساس تمایل برای صدا درآوردن، زبانش را برای سی ثانیه به دندان‌های فک پایین بفشارد یا درمورد کودکی که به‌طور ناخودآگاه بو می‌کشد، با یک دقیقه تنفس اجباری از دهان، از بروز عادت، جلوگیری کند.

 

عادت‌های بد عصبی کودکان 

5- به کودک پاداش دهید

در تحسین‌کردن و پاداش‌دادن به کودک دست و دلباز باشید. در ابتدا، در صورت استفاده از روش‌های کسب آرامش و به‌کاربستن اعمال جایگزین و یا صدا درنیاوردن در مکان‌هایی خاص، به‌طور مداوم و به دفعات زیاد، او را تحسین کنید. کم‌کم، شرایط دریافت جایزه را مشکل‌تر کنید. برای مثال، اگر در مراحل اول با داشتن سه امتیاز مثبت یک شکلات جایزه می‌گرفت، اکنون، به پنج امتیاز نیاز داشته باشد. حتی شرایط دریافت هر امتیاز را نیز سنگین‌تر کنید. برای نمونه، در اوایل کار یک ساعت بدون صدا درآوردن، یک امتیاز محسوب می‌شود؛ اما به تدریج این شرایط را به یک روز افزایش دهید.

عادت بد تف‌کردن، زدن، گازگرفتن

تمام این اعمال، رفتارهای نابالغی هستند که بسیاری از کودکان دو، سه، چهار ساله و گاهی حتی بعد از آن به عنوان واکنشی به ناراحتی یا هیجان، از خود نشان می‌دهند. وظیفه شما این‌ است که پیش از این‌که این رفتارها از کنترل شما خارج شوند، به اصلاح آن‌ها بپردازید. درصورتی که این رفتارها ادامه یابند، کودک شما در موقعیت‌های اجتماعی، چندان پذیرفتنی و مقبول نخواهد بود.

1- از ابتدا جلو آن‌ها را بگیرید

درست از اولین‌باری که کودکتان چنین واکنشی را نشان می‌دهد، نارضایتی خود را به او بگویید.

2- درباره رفتار او صحبت کنید و برچسب بزنید

اگر کودکتان هنوز حرف نمی‌زند به عملش با گفتن کلمات «گازگرفتن ممنوع» «تف ننداز» و یا «لگد نزن» برچسب بزنید. با صدای قاطع صحبت کنید تا بداند که کار بدی انجام داده است؛ ولی عصبانی نشوید. اگر کودک، آن‌قدر بزرگ شده است که حرف شما را می‌فهمد، به روشنی به او بگویید که این‌گونه رفتارهایش پذیرفتنی نیست.

3- به‌طور دقیق، عواقب کار کودک را به او بگویید

اطمینان یابید که کودک به خوبی می‌داند که اگر به زدن خواهرش ادامه دهد،چه اتفاقی خواهد افتاد (که شامل پیامدهای منفی مثل محرومیت موقت و یا گرفتن امتیاز خاصی از کودک خواهد بود)

4- رفتارهای جایگزین را به آن‌ها بیاموزید

به کودک، بیاموزید که وقتی می‌خواهد گاز بگیرد و یا کتک بزند، رفتارهای دیگری را جایگزین آن کند.

5- تعیین کنید که چه هنگامی این رفتارها اتفاق می‌افتند

توجه کنید که کودک در چه زمان و در چه موقعیتی، شروع به گازگرفتن و یا کتک‌زدن می‌کند و از این اطلاعات برای پیشگیری و یا تغییر آن‌ها استفاده کنید. اگر کودک، هنگامی که خسته است شروع به گازگرفتن می‌کند؛ وقتی خواب بعدازظهرش را نکرده است، اجازه ندهید با کودکان دیگر بازی کند.

6- به او رفتارهای دیگری را بیاموزید

کودک خردسالی، هروقت که کودکان دیگر می‌خواستند با اسباب‌بازی‌هایی که او در حال بازی با آن‌ها بود بازی کنند،‌ آن‌ها را گاز می‌گرفت. والدینش به او عکس‌العمل دیگری را آموختند. از او خواستند که بگوید: «الان نوبت تو و بعدش نوبت من. باشه؟!» و در صورت لزوم، از بزرگ‌ترها کمک بگیرد. هنگامی‌که او بدین ترتیب رفتار می‌کرد، مورد تحسین و تشویق قرار می‌گرفت. به کودک دیگری، آموزش داده شده بود که به جای زدن هم‌بازی‌هایش در چنین حالتی، از آن‌جا کنار برود و بگوید که دیگر بازی نمی‌کند.

 

عادت‌های بد عصبی کودکان 

7- بکوشید تا پیشگیری کنید

قبل از این‌که کودکان شروع به بازی کنند، محدودیت‌هایی را تعیین کنید. قوانینی بگذارید، مثلاً این‌که نوبتی باشد و یا این‌که ابتدا طرف مقابل شروع کند. کودکان را تشویق کنید که با یکدیگر دوست باشند و احساس دیگران را درک کنند. آن‌ها را در حین بازی زیرنظر بگیرید و بر بازی آن‌ها نظارت کنید. زمان‌های بازی را طوری تقسیم کنید که کم‌تر مشکل ایجاد شود. برای مثال، اگر آن‌ها در مدت بیست دقیقه به بازی ساکت و آرام پرداختند، به عنوان جایزه به آن‌ها مثلاً شیر و شیرینی بدهید. البته،‌ همیشه اطمینان یابید که کودک می‌داند منظورتان از بازی ساکت و آرام چیست.

8- از پیامد منفی استفاده کنید

زمانی که به‌کارگیری روش مثبت مؤثر نمی‌افتند، از روش‌های دیگری نیز می‌توانید، بهره بگیرید.

9- فرصت‌های کودک را محدود کنید

اغلب اوقات، بهترین روش این است که موقعیت‌هایی را که کودک را به گازگرفتن، زدن و یا تف‌کردن برمی‌انگیزد، محدود کنید. اگر کودک، عادت کرده است که برای بردن در یک بازی خاص، هم‌سالانش را گاز بگیرد (مثلاً در طناب‌کشی) وسایل بازی را تا هنگامی‌که دریابد که تنها هنگامی می‌تواند با آن بازی کند که دیگران را گاز نگیرد، از دست او بگیرید. اگر او همیشه وقتی با تعداد زیادی کودک است شروع به زدن دیگران می‌کند، ترتیبی بدهید که همیشه فقط با یک کودک بازی کند.

10- از تصحیح بیش از حد استفاده کنید

کودک را وادارید، طوری‌که به خاطرش بماند و بر رویش تأثیر بگذارد، به جبران کاری که کرده است، بپردازد. دختر کوچکی که عادت کرده بود بر روی دیگران تف بیندازد را مجبور کردند که دندان‌هایش را مسواک بزند، دهانش را با دهان‌شوی قرقره کند (نه با صابون!) و زمینی را که بر آن تف انداخته بود، تمیز کند. برای او توضیح داده شد که تف‌کردن باعث پخش میکروب‌ها می‌شود و بنابراین، پاک‌کردن زمین و دهان لازم است. این روش، به سرعت باعث توقف رفتار بد کودک شد. جلوگیری از گازگرفتن می‌تواند شامل بهداشت دهان، شستن جایی از بدن فرد دیگر که گاز گرفته است و عذرخواهی، با دادن یک اسباب‌بازی محبوب به کودک دیگر، باشد.

حتما بخوانید: مشکلات هر روزه با کودکان

11- آموزش کنترل خود

کودک خود را وادارید، وانمود کند که می‌خواهد بزند، گاز بگیرد یا تف بیندازد و سپس، قبل از این‌که به انجام آن بپردازد، خود را کنترل می‌کند. در همان حال، او را وادارید که جملاتی مانند: «ما فقط غذا رو گاز می‌زنیم، آدم‌ها رو گاز نمی‌گیریم!» را تکرار کند. هنگامی که او در موقعیت‌های واقعی زندگی، خودش را کنترل کرد، او را تحسین کنید و پاداش دهید.

12- کودک را برای کنترل خوبش تقویت کنید

برای این‌که همیشه رفتارهای مناسب به کار گرفته شوند، اطمینان یابید که کودک می‌داند شما چه‌قدر به این‌که او می‌تواند خودش را کنترل کند، افتخار می‌کنید.

13- او را برای تف‌نکردن، نزدن و یا گازنگرفتن، تحسین کنید و به او جایزه بدهید

جدولی از پیشرفت کودک تهیه کنید. جدولی تهیه کنید که در آن روزهایی را که کودک در آن‌ها گاز نگرفته است، کتک نزده است و یا این‌که تف نکرده است، ثبت کنید. اگر این رفتارها در مدرسه نیز اتفاق می‌افتند به مدرسه نامه‌ای مبتنی بر رفتار خوب کودک در منزل بنویسید. ترتیبی بدهید که معلم هر روزی که کودک رفتار خوبی داشت،‌ نامه‌ای به منزل بفرستد.

14- اگر کودک مدام و به شدت دیگران را گاز می‌گیرد، از متخصصان کمک بگیرید

زمانی که تلاش‌های هوشیارانه شما در کنترل گازگرفتن کودک مؤثر واقع نشد و هنوز کودک، در حال آسیب‌رساندن به دیگران است، موقع آن رسیده است که از متخصصان کمک بگیرید.

برای خرید محصول (طراحی فرزند 4 تا 7 سالگی) بر روی لینک کلیک کنید

دوستانی که این مطلب را مطالعه کرده اند، از محصولات زیر نیز استقبال کرده اند

پرورش و تربیت بچه‌های دهه نودی

پرورش و تربیت بچه‌های دهه نودی

متاسفانه دنیای مدرن امروز در حال نابودی فرزندان ماست و شما به عنوان والدین مسئول وظیفه دارید تا کودکانتان را نجات دهید و آینده‌ای روشن برای آنها بسازید. و حل این مشکلات به سادگی و با راه کارهای سریع قابل حل شدن نیست. دنیای امروز دنیای تکنولوژی و پیشرفت علم است اما آیا رشد بیولوژیکی انسان نیز به همین سرعت پیشرفت کرده است؟ تضاد بین این عامل باعث شده تا کودکان توانایی‌های یادگیری و درست رفتار کردن را از دست بدهند.      

دوستانی که این مطلب را مطالعه کرده اند، از مطالب زیر نیز استقبال کرده اند

کودکی که در مواقع امتحان مضطرب و وحشت زده می‌شود

کودکی که در مواقع امتحان مضطرب و وحشت زده می‌شود

کودکی که در مواقع امتحان مضطرب و وحشت زده می‌شود امتحان دادن، بعضی کودکان را می‌ترساند و آن‌ها را مضطرب و نگران می‌سازد. این کودکان، آن قدر مضطرب می‌شوند که هرچه را که خوانده‌اند فراموش می‌کنند.

کودکی که صحبت دیگران را قطع می‌کند

کودکی که صحبت دیگران را قطع می‌کند

کودکی که صحبت دیگران را قطع می‌کند یک دلیل عمده برای این‌که کودک صحبت شما را قطع می‌کند، وجود دارد او می‌خواهد شما همین الان به او توجه کنید. 

هفته چهل و یکم نوزادی

هفته چهل و یکم نوزادی

هفته چهل و یکم نوزادی

کج خلقی‌های کودک

کج خلقی‌های کودک

کج خلقی‌های کودک اغلب گفته می‌شود که کودکان دو ساله از نظر رفتاری وحشتناک‌اند»؛ زیرا آن‌ها در این سن خیلی بداخلاقی می‌کنند.

کودکی که در حیاط نمی‌ماند و به کوچه می‌رود

کودکی که در حیاط نمی‌ماند و به کوچه می‌رود

کودکی که در حیاط نمی‌ماند و به کوچه می‌رود  بعضی کودکان وقتی از محیط داخل خانه بیرون می‌روند، حس می‌کنند وارد یک محوطه بازی بسیار بزرگ شده‌اند.

کودکی که بد‌دهنی می‌کند و فحش می‌دهد

کودکی که بد‌دهنی می‌کند و فحش می‌دهد

کودکی که بد‌دهنی می‌کند و فحش می‌دهد نادرند کودکانی که حداقل گاه و بی‌گاه بددهنی نکنند یا کلمات نامربوط و زشت به زبان نیاورند.

نظرات

به این مطلب امتیاز دهید

تعداد کل امتیازات این مطلب 4

به چه موضوعی علاقه مندید؟

محصولات پیشنهادی مرتبط

عضویت در خبرنامه

با عضویت در خبرنامه می توانید از جدیدترین مقالات، اخبار و محصولات سایت در ایمیل خود با خبر شوید...

به جمع کاربر ما بپیوندید